Bu güzel, yararlı gezi kitabını, eskiden -altmış, yetmiş yıl önceleri- bir yandan klarnet çala çala mahalle aralarında dolaşarak bakır sini içinde sattıkları o renk renk macunlara benzettim. Anlatılan ülkeler ve oradaki canlı coğrafya da renk renkti. Bir çubuğa sarılı olarak, yağmur sonunun bu ebemkuşağı renklerini çocuklar doyumsuzcasına yalar, emerlerdi. Değişik ülkelerin insan ilişkilerini tatlı bir biçimde anlatan bu kitaptan, ben işte bu tadı aldım.

 

Aziz Nesin, Mart 1993

Orhan Kural’ın bu güzel eserinin müsveddelerini zevkle okuyup bitirdikten sonra şöyle düşündüm: Bu kitabın yazarı yok, bir kalemi var sadece! O, kalemin mürekkebini koymuş, kâğıdın üzerine bırakmış. İnsana öyle geliyor ki, bu kalem, son icatlardan biridir. Boş kâğıtlar üzerine, gördüklerini kendi kendine yazmaktadır.

Orhan Şaik Gökyay, Kasım 1993

Kendi dar dünyasına kapalı kültürümüzde, Orhan Kural’ın seyahat azmi ve seyahatnameleri, bir yenilik.

Orhan Pamuk , Eylül 1997

 

 

 

Orhan Kural’ın Bir Gezginin Dünyası (Arion Yayınları, 1996) adlı kitabını okurken, Orhan Şaik Gökyay Hoca’nın ne kadar haklı olduğunu düşünmeden edemedim. Gerçekten de Kural’ın gezi notları, sıradan bir seyahatname olmanın çok ötesinde, şaşırtıcı gözlemlerle Gökyay’ın sözünü ettiği o “başkalıkları” sergilemeyi, salt onları öne çıkarmayı amaçlamış sanki. Bir gözlemden yola çıkarak (evet, yola çıkarak!) derinleşen yazılar! Orhan Kural, o kadar keyifli yazıyor ki, insanda onun gördüğü yerleri görmek değil ama, onun gibi anlatmak isteği uyandırıyor.

Hilmi Yavuz, Mayıs 1997

Gezi yazılarının, anlatılan mekânlar ile ilgili ciddî bilgiler içermesinden kesinlikle kaçınılamaz. Bu bilgiler, tarih ve coğrafyadan hiç olmazsa kırıntılar anlamında bile olsa mahrum kalamaz. Dünyada hiçbir mekân ve toplum, tarih ve coğrafyası tümüyle atlanarak anlatılamaz. Dolayısıyla gezi yazarı, yalnız gördüklerini değil, görmediklerini de anlatmak zorundadır. Bu düzeye varması ise, ancak önce okuyarak sistematik bir bilgi toplayışına girmesi, daha sonra da bu bilgilerle gördüklerini sentez yaparak (işte burada ölçülü bir duygusallıkla da) toparlaması ve anlatmasıyla olur. İşte, dünyada gezdiği ülkeler, beldeler paletine imrendiğim Orhan Kural, gezi edebiyatının, bu gerçeklerin farkına varmış yeni kişiliğidir. Dilerim ki, tüm dünyayı gezmeye ve anlatmaya zaman bulur.

Aydın Boysan, Temmuz 1995

Orhan Kural, hem bilim adamı, hem de gezi tutkunu. Kendisi ile çıktığımız gezilerde sergilediği kültür birikimi, duyarlılık ve gözlem yeteneği, beni çok etkiledi. Dünyanın dört bir yanında ölçüsüz bir coşku ve özveri ile gerçekleştirdiği görkemli gezilerini kitap hâline getirip, okuyucularla  paylaşmasını  önerdiğimde, böylesine ustaca gezi kitapları yazabileceğini düşünmemiştim doğrusu.

Gülten Dayıoğlu, Haziran 1995

Orhan Kural, bir akademisyen olmasına ve bilinen akademik gezilere sık sık çıkmasına karşın, gezi notlarını akademik söylemin kuruluk tuzağına düşmemeye özen göstererek yazan bir gezgin. Kitabında yer yer kişisel deneyim ve anılarını da aktararak, yediğini içtiğini kendine saklayan Orhan Kural, gördüklerini yazıp paylaşmak için çaba harcayan bir aydın.

Buket Uzuner, Mart 1995

“Gezginlik”, bir birikim ve kültür işidir. Türkiye’de, her şeye karşın, işte böylesi birikime sahip insanların giderek çoğaldığını görmek beni gönendiriyor. Bir işi başarmanın ilk yolu, onu hayal etmekten geçermiş. Biz gezi severler ve gezginler, hayalleri uzun menzilli olan kişileriz. Şair, “yola düşüldü mü, ömür boyu gidilir” diyor. Daha nice yolculuklara ve kitaplara Sayın Kural !   

Nadir Paksoy, Mayıs 1995

Gidilecek ülke neresidir? Ekonomik, kültürel, sosyal yapısı nasıldır? Oraya nasıl ulaşılır? Nerede kalınır? Özellikleri nedir? Ne görülür? Ne yenir, ne içilir? Nasıl eğlenilir? Nasıl yaşanır, ne satın alınır? O ülkeden neler akılda kalır? gibi temel bilgiler olmadan bir ülkeye ulaşmanın, labirentte yol almak kadar boş bir çırpınma olacağını anlayabiliriz. Bu yüzden de çağdaş ülkelerin kitapçıları, tepeleme gezi kitaplarıyla doludur. Yalnız basit rehberler değil, o ülkenin tüm özelliklerini yoğun yaşamla birleştiren “bilge” kişilerin çok satan kitapları rafları süsler. Tüm bu görüntüler, ülkemizin hasretiydi. Şimdi yavaş yavaş, kenarından köşesinden bir “gezi kozası” örülmeye başlandı. Bunun öncülerinden bir tanesi de yine o, gezgin Orhan Kural’dır.

Gültekin Çizgen, Eylül 1997

Öylesine güncel konulara daldık ve dünya ile ilgimizi kestik ki; Orhan Kural’ın, Arion Yayınevi tarafından çıkarılan Bir Gezginin Dünyası adlı kitabı  insanın içini açıyor, dünyasını değiştiriveriyor.

Mehmet Ali Birand, Ocak 1997

Orhan Kural, bir yaşama sığdırılabilecek pek çok meziyetin yanı sıra hem bir gezgin, hem de bir yazar, kısacası bir “gezer-yazar”; o da değişik coğrafyalarda, değişik tecrübelerde ve yaşamın küçük detaylarında mutluluğu yakalayanlardan biri. Dünyayı gezdikçe, gördükçe, öğrendikçe, daha çok sevmiş, daha çok gezmek, daha çok tanımak ve öğrendiklerini başkalarıyla da paylaşmak istemiş. Bu tutkuyla kitaplar yazmış, konferanslar vermiş, sergiler açmış; hep insanlara, dünyayı biraz olsun göstermek, biraz olsun tanıtmak için. Orhan Kural’ın kendine özgü seyahatnamelerinde, büyük olasılıkla dünyanın merak ettiğiniz köşeleriyle ilgili siz de bir şeyler bulacaksınız. Birinde değilse bile diğerlerinde, onda da yoksa bir sonrakinde.

Nasuh Mahruki,  Temmuz 199

Gezi yazılarının çoğunda, yazarı bakımından bir doyumsuzluk, -sıkılarak söylüyorum- bir sonradan görmelik havası bulurdum. Sanki, ünlü kentlerin ünlü caddelerini, parklarını, tarihî yapılarını, iyi, temiz çevre durumlarını anlatmak, bir süre için bırakılıp gelinen yere ders olsun diye sayılıp dökülmesi gerekli resmî bir görevdir. Çok gezen çok biliyorsa, her bilenin bakışına, görmesine uygun, farklı anlatım biçimleri olmamalı mı? Orhan Kural, dört cildi bulmuş gezi kitaplarında işte bu “farklı” anlatımı, kendisinin görmelerine denk bir dili bulmuş; ama “bulmak” da değil bu, kendiliğinden öyle. Beri yanda, “çok gezen bilir” sözü üstüne farklı bir ışık düşmesini sağlıyor. Her şeyi olduğu gibi bilmek mi istiyorsunuz? Öyleyse, Orhan Kural’ın gezi kitapları, hem de bütün yerler-gökler, havalar-sular, yiyip-içmeler, giyinip-kuşanmalar, dün, bugün ve yarınlar açısından tam sizler için. Çünkü bu kitaplar, kulaklara, gezerek anlamaya, bilmeye, olduğu yerde durup durmaya başkaldırarak ulaşılabileceğini baştan çıkarıcı, yumuşak, hoş bir sesle fısıldıyor.

Adalet Ağaoğlu,  Mart 1998

Orhan Kural’ın kitaplarını okurken, onunla birlikte o ülkeden bu ülkeye koşuşturup, kısa sürede pek çok bilgi edinebilirsiniz. Orhan Kural’ın yazmış olduğu dört kitabın dördü de, ne bir roman, ne de bir öykü kitabı. Ama seyahat sevenler için iyi birer kılavuz. Dünya ülkeleri ve o ülkelerin çeşitli kentleriyle, farklı dil ve dinlerin değişik renkteki insanlarının yaşam biçimlerini, o ülkelere ait tarihî özellikleri merak ediyorsanız, durmayın, Orhan Hoca’nın kitabını alın.

Füsun Önal,  Şubat 1998

Batıda, özellikle seyahati seven kişiler için hazırlanmış; çeşitli ülkeleri, yola çıkacaklara tüm yönleri ile tanıtan kitaplar vardır. Bizde ise bugüne dek bu türün İngiltere ve Fransa’yı konu alan iki örneğinden öte bir şey yazılmamıştır. Son yıllarda, yurt dışı turizminin olağanüstü ilgi görerek müthiş artmasına karşın, bu tür eserler hâlâ hazırlanmamakta. İşte bu anlamda, Orhan Kural’ın gitgide dizi olarak dünyayı toparlamakta olan kitapları bu büyük boşluğu doldurmakta. Üstelik kendisi de büyük bir seyyah olduğu için kitapları, ülkeleri çok kısa ele almasına karşın büyük bir başvuru kaynağı.

Sermet Erkin,  Mart 1998

Sayın Kural, kitabınızı zevkle ve merakla okumaya başladım. Bazı sayfalar, içimdeki külleri savurdu, ateşi canlandırdı. Yeni plânlar yapmaya heveslendim. Elinize sağlık, çok hayırlı bir iş yapmışsınız, kitabın sonuna “Gezi Literatürü”nü eklemişsiniz.

Tarık Minkari,  Aralık 1997

Gezi edebiyatımızın kökleri sağlam olsa da günümüzde örneklerine sık rastlayamayız. Orhan Kural, çeşitli nedenlerle yüzden fazla ülkeyi gezmiş bir bilim adamı. Kural’ın gezdiği, gördüğü ülkeleri ve tanıdığı kültürleri okuruyla paylaşmak isteğinden doğmuş Büyük Dünyada Küçük Adımlar.

Hürriyet Gazetesi,  Haziran 1993

Orhan Kural’ın Büyük Dünyada Küçük Adımlar isimli gezi kitabı, okuyucusuna yeni ufuklar açıp yeni tatlar sunuyor. Değişik ülkelerdeki insan ilişkilerinin tatlı bir biçimde anlatıldığı bu kitapta; fırsatlar ülkesi Amerika’dan, yetmiş dilin konuşulduğu Filipinler’e, Uzak Doğu’nun eğlence ve alış veriş merkezi Hong Kong’dan, sisler içindeki imparatorluk İngiltere’ye kadar kırkın üzerinde ülkeyi, kenti ve insanlarını tanıma imkânı buluyorsunuz.

Nokta Dergisi,  Haziran 1993

Gezi edebiyatına yeni bir örnek olarak niteleyebileceğimiz Büyük Dünyada Küçük Adımlar, Orhan Kural’ın gezdiği ülkelerdeki anılarını, çizelgeler, sayısal bilgiler ve fotoğraflarla harmanlayarak yeni bir boyut kattığı, kılavuz niteliğinde bir kitap.

Milliyet Gazetesi,  Temmuz 1993

Geçtiğimiz günlerde, Büyük Dünyada Küçük Adımlar başlıklı bir gezi kitabı çıkan Orhan Kural, Türklerin yıllar yılı “seyahat” ile “alış veriş” ve “dinlenme” kavramlarını karıştırdıklarını ve bunun gezi edebiyatı alanına da yansıdığını belirterek, “Seyahat, Paris’te şık mağazalardan alış veriş etmek değildir. Gezi edebiyatı da lüks lokantaları, yemekleri anlatmak değildir. Farklı kültürden insan ilişkilerini, onların tarihini, coğrafyasını, geleneklerini aktarmaktır” diyor.

Aydınlık Gazetesi,  Temmuz 1993

Prof. Dr. Orhan Kural, bir bilim adamı. Ama onun bir başka önemli özelliği de tutkulu bir gezgin oluşu. Yüze yakın ülke gezmiş, Kural. Gezerken de çok önemli gözlemlerde bulunmuş. İşte bu kitapta, gezilerinden kesitler sunuyor, bize. Yararlı bilgiler ve fotoğraflarla da zenginleştirdiği kitabı, gezi severlerin ufkunu açacak nitelikte.

Gezi edebiyatı, iletişim ve ulaşım olanaklarının önemli ölçüde gelişmesiyle önemini yitirdi. Artık, dünyanın çeşitli ülkelerine ait bilgileri TV ve dergilerden veya bizzat giderek kendiliğimizden edinebiliyoruz. Orhan Kural’ın mesleği ve özel ilgisiyle bugüne dek gördüğü ülkelere dair yazdığı Büyük Dünyada Küçük Adımlar adlı gezi kitabı ise; bu ülkeler hakkında bilgi vermenin yanı sıra oradaki insan ilişkilerini, her coğrafyanın kültürel özelliklerini, insanlarının dünyaya bakışlarını anlatmasıyla farklılaşıyor.

Dünya Gazetesi, Ağustos 1993

Dünyayı gezmek, yeni insanları görüp tanımak, farklı kültürlerin varlığına tanık olmak istiyorsunuz. Ancak bazı imkânsızlıklar nedeniyle bu arzunuzu gerçekleştiremiyorsunuz. O hâlde, Orhan Kural’ın kitabını okumaya ne dersiniz?

Kadınca Dergisi, Ağustos 1993

Büyük Dünyada Küçük Adımlar‘ı okuduğunuzda, dünya hakkında daha çok şeyler öğreneceksiniz. Gidip göremezseniz de, bu büyük dünyada siz de küçük adımlarınızı bu kitapla atabilirsiniz.

Bilim ve Teknik Dergisi, Eylül 1993

Orhan Kural, Mauritius’tan İngiltere’ye, Seyşeller’den Tataristan’a kadar gezdiği ülkeleri, bu ülkelerin tarihini, coğrafyasını, kültürünü merak etmiş, salt bakmamış, aynı zamanda görmüş, yaşamış. Sonra da bütün bunları kendisine saklamayıp kaleme almış; anılarıyla bilgileri, sayısal verilerle hikâyeleri harmanlamış ve ortaya değişik yönleriyle 43 ülke çıkmış: “Büyük Dünyada Küçük Adımlar”

Marie Claire Dergisi, Kasım 1993

Bir bilim adamı olan ama “Çağdaş Evliya Çelebi” olarak da tanınan Orhan Kural’ın, Fas’tan Meksika’ya, Avustralya’dan Tibet’e kadar 20’ye yakın ülkenin renkli portresini çizdiği gezi kitabı Dünya Döndükçe İnsan Gezdikçe‘si, Arion Yayınevi’nden okuyucuya ulaşıyor. Dünyayı bir de sözcüklerin arasında, kuş bakışı gezmeyi denemek isteyenler için ideal bir kitap.

Global Finans Gazetesi,  Ekim 1995

Dolu dolu seyahat etmiş ve bunu elinden geldiğince kaleme almış, Kural. Tüm özel ve farklı yanlarına rağmen kitabı hâlâ ilginç bulmayanlar insaf etsinler ve bari, bölümler içine serpiştirilen ülkelerle ilgili fıkralar için okusunlar Dünya Döndükçe İnsan Gezdikçe adlı bu kitabı, pişman olmayacaklar. Yalnızca çok ülke gezmesi açısından değil, aynı zamanda  halkın  arasına  girerek  onların   inançlarından değer yargılarına, ekonomik hayatlarından sosyal yaşantılarına kadar girebilmesi açısından da Orhan Kural, “Modern Evliya Çelebi” unvanını fazlasıyla haketmiş görünüyor. Darısı okuyucuların ve onun izinden gidecek akademisyenlerin başına.

Matbuat Dergisi,  Kasım  1995

Bir bilim adamı ve gezi tutkunu olan Orhan Kural, dünyanın dört bir yanına yaptığı gezilerini, farklı kültürlerden farklı insan manzaralarını, Dünya Döndükçe İnsan Gezdikçe adlı kitabında toplamış. Yazar, kitabının önsözünde diyor ki: “Biz Türkler, yüzyıllar öncesinde gitmedik yer bırakmamışız, kaç kıtaya uzanmışız; ama fethetmişiz, keşfedememişiz nedense…”

Art Decor Dergisi, Şubat 1996

 

Çocukken en sevdiğim oyunların başında geliyordu, haritada kent, ülke bulma oyunu. Dünya Döndükçe İnsan Gezdikçe‘de yer alan ülkeler, uzak ve az bilinenleri oluşturuyor. Tibet, Nepal, Yeni Zelanda, Avustralya, Çin, Batı Afrika gibi. Bu olgu, kitabı daha bir gizemli kılıyor. Kitabın bence en ilgi çekici yanı, anlatılan ülkelere ilişkin hiçbir ansiklopedide bulamayacağınız, gözlem ya da gezi sırasında yerel kaynaklardan öğrenilen ilginç bilgilerden oluşması. Öyle sanıyorum ki, Orhan Kural’ın gezi kitaplarının arkası gelecek.. “Haritada yer bulma” oyununu kazanmak istiyorsanız bu kitabı okuyun derim.

Nadir Paksoy, Varlık,  Mayıs 1996

O bir gezgin. Onun için seyahat, “Roma’da, Paris’te şık mağazalardan alış veriş etmek değil; Hawaii ya da Kanarya Adaları’ndaki bir otelin havuzbaşı da değil”. Gezgin olmanın da kendine özgü kuralları olduğunu söylüyor. Bu “Modern Evliya Çelebi”nin yeni bir kitabı çıktı geçenlerde. Adı: Bir Gezginin Dünyası. Oturduğunuz yerden dünyayı dolaşmak istiyorsanız…

Tempo Dergisi,  Aralık 1996

İlk kitabında yer almayan 18 ülkeyi anlattığı Bir Gezginin Dünyası adlı yeni kitabında, Kural, yine gördüklerini okurlarıyla paylaşmış, üstelik fotoğraflarla süsleyerek. Kural’ın bu kitabında, önsöz yazısı ise Aziz Nesin’e ait.

Ekonomist Dergisi,  Aralık 1996

Bir Gezginin Dünyası… Adıyla bu kadar örtüşen bir kitap daha zor bulunur. Guatemala’dan Kazakistan’a, Amerika’dan Ürdün’e, Martinik’ten Hindistan’a kadar pek çok yeri Orhan Kural’ın adımlarıyla gezmek istiyorsanız, bulunmaz bir fırsat yakaladınız demektir.

Focus Dergisi, Ocak 1997

“Modern Evliya Çelebi” olarak bilinen Orhan Kural, Bir Gezginin Dünyası adlı yeni kitabında, Büyük Dünyada Küçük Adımlar ve Dünya Döndükçe İnsan Gezdikçe adlı kitaplarında yer almayan 18 ülkeyi anlatıyor. Kural, gezdiği ülkelerin coğrafyalarını, kısa tarihlerini ve toplumsal özelliklerini; sade ve renkli bir dille yazmaya özen gösteriyor.

 Aylık Kongre Gazetesi, Ocak 1997

Hava kirliliği hakkındaki programların banko davetlisi Maden Mühendisi Orhan Kural, sadece bu işle uğraşmıyor. Asıl uğraşı, dünyayı gezmek. Bugüne kadar 135 ülkeyi gezen Kural, yaşadıklarınıkitap hâline getirip yayımlıyor. Son kitabı ise beş kıtadan 21 ülkenin yer aldığı, Bir Gezginin Dünyası.

Aktüel Dergisi,  Ocak 1997

Dünya Döndükçe İnsan Gezdikçe, “Modern Evliya Çelebi” olarak edebiyatımıza geçen Orhan Kural’ın, 1993’te yayınlanan ve ilk baskısı kısa sürede tükenen Büyük Dünyada Küçük Adımlar adını taşıyan kitabından sonra yayımlanan ikinci kitabı. Gezi anılarını ve deneyimlerini anlattığı çok sayıda konferans veren ve dia gösterisi yapan Kural’ın bu eserini zevkle okuyacaksınız.

Sabah Gazetesi,  Şubat 1997

Adam, sanki Evliya Çelebi’nin halis, muhlis torunu! Bakıyorum basılmış kitaplarına, soyadı neden Kural da  Gezginer değil? Durmadan, dinlenmeden geziyor, öylesine geziyor ki, bizim Gazipaşa’ya bile geldi, hatta fakirhaneye de gelip acı kahveleştik. Dünya Kalemimin Ucunda adlı kitabının ilk basımı 1997, kitabın son sayfasında şöyle bir not var : “Bu kitap yayıma hazırlanırken görmüş olduğum ülke sayısı 137 idi”. Kural/Gezginer, yazarlığının yanı sıra, baktığını gören, gördüğünü çeken bir fotoğrafçı. Nasıl ki, kahvenin eşdeşi sigaradır, -ah ki ah, ah, onbir ay önce bitti bu zevk-ü sefa- röportajın, anlatının eşdeşi de fotoğraftır. KDV’siz olunur da, fotoğrafsız olunmaz. Orhan Kural/Gezginer gezedursun, bir önerim var, eski bir gezgin olarak; kitaplarını basanlarla sıkı bir pazarlığa girişsin, korkmadan desin ki onlara: “Bakın baylar, bendeniz bir ülkeyi en az elli daktilo sayfası yazarım, razı iseniz, tamam.” O ülkeyi, Anadolulu deyimiyle, ıcığını, cıcığını çıkarana dek yazmak, ne keyiftir. Kural’ın kitabında bu keyfi yaşamak o kadar bol değil, hele bazı ülkeleri öyle ekonomik yazmış ki, otel danışmalarında olan ülke hakkında verilen bilgileri içeren tanıtma broşürlerini kopya etmiş sanki. Tabiî, böyle değil ama, çok gezip, hepsini yazıp bir kitapta toplamanın kaçınılmaz tatsızlığıdır bu. Bay Kural/Gezginer, gün gele, neden dünyamızı en çok gezen Türk olarak Guinness rekorlar kitabına da girmesin?

Fikret Otyam,  Eylül 1998

Prof. Orhan Kural, yeni yayınlayacağı kitap için benden bir kaç satır istedi… Son yazdıklarının içeriğini tam olarak bilmiyorum ama Kural’ı gerek daha önce yayınladığı gezi anlatımlarından, gerek çevre korumasına olan düşkünlüğünden, gerek TV konuşmalarından tanıyorum. Bilimsel donatımının, madenlerin nasıl değerlendirilip üretime nasıl alınması gerektiği konusundaki teknik bir alanda yoğunlaşmış bulunması da, kendisini matematiksel bir tutarlılığın mayasıyla bütünleştirmiş olmalı… O nedenle de yeni çalışmalarındaki albeninin daha öncekilerin bir devamı olacağı kanısındayım… Yeni gezi kitabı ile kâğıtlara döktüğü onca emeğinden ötürü Prof. Orhan Kural’ı da kutlarım, yeni kitabını da…

Çetin Altan,  Ekim 1998

KİTAPLARI HAKKINDA NE DEDİLER?